Uyutularak Endoskopi İşlemi

Endoskopi (halk dilinde hortum) ışık yardımıyla organların içini gösteren bir tüptür. “endo” kelimesi “iç” ve “skopi” eki de “görüntüleme” anlamına gelmektedir.

Endoskopi (İçbakı) işlemi çok kısa süren bir işlemdir (ortalama 5 dk). işlem öncesinde hastanın refleksini baskılamak ve önlemek için ağız içi ve dil köküne doğru uyuşturucu bir sprey sıkılır (lokal anestezi).

sol yan yatış pozisyonu
sol yan yatış pozisyonu

İşlemi gerçekleştirmek için hastaya verilen birçok pozisyon tarif edilmiştir. Bunlar arasında en fazla kullanılan yöntem sol yan yatış pozisyonudur.

Tecrübeli ve yöntemine uygun bir şekilde yapılan Endoskopi işlemi tamamen ağrısızdır. İşlem esnasında mideyi ve barsakları şişirmek için verilen hava çok hafif bir bulantı hissi verebilir.

plastik dişlik
plastik dişlik

İşleme başlarken hastanın ağzına plastik dişlik yerleştirilir. Bunun amacı ise aletin hasta tarafından ısırılmaması ve işlemin daha kolay bir şekilde uygulanmasıdır. Endoskopi aleti dilin üzerinden ilerletilir ve önce orofarenks ve epiglottis bölgesi görüntülenir.

Bu aşamada ağzın arka boşluğu, burundan gelen nefes yolu, ses telleri (cord vocalis), larniks, farinks görüntülenir. Tam bu aşamada hastadan tükürüğünü yutması istenir ve nefes borusunun hemen arkasından yemek borusuna (özofagus) girilir. Yutma refleksi nefes borusunu kapatırken yemek borusun açılmasını sağlar.

epiglottis
epiglottis
Özofagus ve LES
Özofagus ve LES

Yemek borusunun alt kısmına gelindiğinde Mide ve yemek borusu arasındaki kapak (LES=Lower Esophageal Sphincter  veya KÖS=Kardiyoözofageal Sfinkter) görüntülenir. Burada görüntülenecek patolojilerin başında kapağın gevşek olması (LES/KÖS Gevşekliği) veya mide asidinin geri gelmesine (reflü) bağlı yemek borusunun iltihabı ve tahrişi (özofajit).

Midenin anatomik bölümleri
Midenin anatomik bölümleri

LES geçildikten sonra mideye girilir. Midenin fundus, kardia, korpus, antrum ve pylor bölgeleri incelenir. Mide içerisinde görülecek önemli hastalıklar şöyledir: mide iç duvarının belirli bir bölgesinin (Gastrit) veya tamamının (pangastrit) iltihaplanması, derin veya yüzeysel yaraların oluşması (peptik ülser), safraya bağlı iltihap oluşması (alkalen reflü gastrit), polipler, ve iyi huylu (benign) veya kötü (malignant) tümörler ve mide çıkışının daralması (pylor stenozu veya Gastric outlet obstruction).

H.Paylori
H.Paylori

Bu aşamada antrum bölgesinden Helicobacter Pylori (H.Paylori) testi (CLO test = Campylobacter-like organism test) için biyopsi alınabilir. Helicobacter Pylori mikrobu mide içerisinde basit gastrit ile mide kanseri arasında çok geniş yelpazeli sorunlara yol açabilir (bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi için bu linke tıklayınız).

Daha sonra pylor bölgesinden geçilerek ince barsakların üst kısmına (duodenum) girilir. Burada dayine midede olduğu gibi iltihap (duodenit), yara (Duodenal ülser), polipler, ve iyi huylu (benign) veya kötü (malignant) tümörler görülebilir. Aynı zamanda duodenumda safra kanallarının barsağa açıldığı kapı (Ampulla of vater) görüntülenir.

Alet geri çekildiğinde mide içerisinde J manevrası yapılarak mide ve yemek borusu arasındaki kapak iç taraftan görüntülenir. Bu manevra ile kapaktaki gevşekliği derecesi ve varsa mide fıtığı (hiatal herni, sliding hiatus hernisi, paraözofageal herni)tespit edilebilir.

Endoskopi işlemi esnasında incelenen bölgeler sırasıyla yemek borusu (özofagus), mide (gastrik) ve ince barsağın başlangıç kısmı (duodenum) olduğundan işlemin gerecek adı Özofago-gastro-duodenoskopidir. Sadece yemek borusu incelendiğinde Özofagoskopi, sadece mide ve yemek borusu incelendiğinde ise Gastroskopi adı verilir. Duodenum incelendiğinde ise Duodenoskopi adı verilir, burada zaten yemek borusu ve mide görüntülendiği için Özofago-gastro-duodenoskopi işlemi ile aynı sayılır (yani Duodenoskopi = Özofago-gastro-duodenoskopi = Üst GİS Endoskopisi)

Birçok hastada endoskopi işlemi bayıltılarak veya uyutularak (genel anestezi altında) yapılabilir. Ortalama 3-5 dakika gibi çok kısa süren bu işlem esnasında hasta anestezi ekibi tarafından damardan verilen çeşitli ilaçlar ( fenatanil, dormicum, propofol, buscopan, metpamid, vb) sayesinde uyutulur.

Yapılan ilaçlar hastada geçici hafıza kaybına neden olduğundan dolayı hastalar işlem sonra bir şey hatırlamazlar.

Genel anestezi altında yapılan endoskopi işlemi hem hasta hemde doktor açısından bir kaç önemli avantajı vardır:

  1. hasta işlemi hiçbir şekilde hissetmez, 3-5 dk. uykudan sonra rahat bir şekilde uyanır  (lokal anestezi ile yapılan endoskopiler bazen  20-30 dk sürebilir)
  2. işlem süresi daha kısa ve kolay
  3. işlem daha sağlıklı, güvenli ve risksiz
  4. işlem esnasında gerektiğinde biyopsi alma işlemi daha kısa ve kolay
  5. işlem esnasında tespit edilen hastalıkları (örneğin ülser, polip, gastrit, reflü) daha detaylı bir şekilde inceleme imkanı
  6. Endoskopik onkolojik tarama ve kontrollerde (örneğin mide kanseri, kolon CA, vb) birden fazla bölgeden biyopsi alma imkanı.
  7. Özellikle hipertansiyon, kalp ve akciğer rahatsızlıkları olan hastalarda işlemin daha kontrol edilebilir şartlarda yapılabilmesi
  8. Psikolojik travma etkisi yaratabilen korku, endişe, stres ve heyecanın minimum sınırlarda olması
  9. Tedavi amaçlı endoskopilerde (terapötik uygulamalar, biyopsi alınması, polipektomi, balon dilatasyonu, stent yerleştirilmesi, PEG takılması…vb) rahatlık ve kolaylık sağlaması

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı endoskopinin bayıltarak genel anestezi altında gerçekleştirilmesi her zaman daha uygundur.

Bazı durumlarda lokal anestezi altında endoskopi yapılması da mümkündür.

Unutmayın ! Endoskopi işlemi “Mideye hortum atma” değildir. Bir çok Sindirim sistemi hastalıkların tanı konması için en değerli ve yegane yöntemdir. Üstelik basit, ağrısız ve kısa bir işlemdir… Op.Dr.Ertan BEYATLI

Türk Dil Kurumunun TDK tıp terimleri 2013 = Endoskop: İçgöreç , Endoskopi :İçbakı

 

Endoskopide saptanan Mide Polibi (Gastrik Polip)
Endoskopide saptanan Mide Polibi (Gastrik Polip)
Kaynak: http://www.ertanbeyatli.com/endoskopi_nedir/
hemoroid tedavi merkezi